Europese Zaken

Week 49

Vooruitblik op EU-voorzitterschap Malta

Per 1 januari 2017 neemt Malta het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie over van Slowakije. De woordvoerders van de commissie Europese Zaken zullen op 7 december een technische briefing bijwonen, gegeven door de Nederlands ambassadeur te Malta, de heer Nijssen. Deze zal toelichten wat de prioriteiten van het inkomend Maltees EU-voorzitterschap zullen zijn. Deze zijn migratie, single market, veiligheid, sociale inclusie, nabuurschap en maritiem beleid.

Malta zal komend half jaar ook enkele interparlementaire conferenties organiseren. Naast de gebruikelijke halfjaarlijkse COSAC-bijeenkomsten, de conferentie over gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid en de conferentie over stabiliteit, economische coördinatie en bestuur in de EMU zullen er ook interparlementaire bijeenkomsten georganiseerd worden over Sociale Zaken, Economische Zaken en Milieu.

Europese prioriteiten - gesprek met Eurocommissaris Frans Timmermans

Wat zijn de Europese prioriteiten en actualiteiten in de komende maanden? Hierover gaat het gesprek dat een aantal Kamerleden uit Tweede en Eerste Kamer op donderdagochtend 8 december aangaat met de bezoekende Eerste Vice-President van de Europese Commissie Frans Timmermans. De Europese Commissie bezoekt regelmatig nationale parlementen om informatie en ervaringen over Europese onderwerpen uit te wisselen. Ditmaal is het Werkprogramma van de Europese Commissie voor 2017 de aanleiding.

Dezer weken wijzen de vakcommissies in de Tweede Kamer die aangekondigde dossiers uit het werkprogramma aan, die zij na publicatie van het bewuste EU- voorstel bijzondere aandacht willen geven. Het gesprek zal ook over deze EU prioriteiten gaan, en kan aldus nog politieke inspiratie bieden voor de plenaire stemming over deze totaallijst, in de Tweede Kamer gepland op 20 december. Ook de Eerste Kamer bepaalt een prioriteitenlijst. Deze lijsten zullen op initiatief van de Tweede Kamer begin volgend jaar ook met de andere nationale parlementen in de EU worden uitgewisseld.

Week 50

Plenair debat Europese top

Naar verwachting vergadert de Kamer op woensdag 14 december plenair over de agenda van de Europese Raad, die de volgende dag in Brussel plaatsvindt. Op de agenda van deze top staan onder meer Oekraïne en migratie. De regeringsleiders zullen spreken over de situatie in Nederland wat betreft de associatieovereenkomst EU-Oekraïne. Ten aanzien van migratie zal het debat gaan over de uitvoering van het akkoord tussen Turkije en de EU alsmede over de vorming van een gemeenschappelijk asielstelsel in de EU.

Voorts staat de Europese Raad in het teken van de versterking van de Europese samenwerking op het gebied van veiligheid en defensie. Ook spreken zij over economisch beleid, de bestrijding van (jeugd)werkloosheid en het aanjagen van investeringen.

Aansluitend aan deze top spreken de regeringsleiders van de "EU27" (dus zonder het Verenigd Koninkrijk) over een gezamenlijke opstelling in het Brexit-proces vanaf het moment dat het Verenigd Koninkrijk formeel heeft aangekondigd uit de EU te willen stappen, waarmee de uittredingsonderhandelingen zullen starten. Naar verwachting zal dit voor het einde van maart 2017 gebeuren.

Week 51

Technische briefing over Brexit

Op dinsdag 20 december zullen ambtenaren van het ministerie van Buitenlandse Zaken een technische briefing voor Kamerleden verzorgen. Deze activiteit is niet openbaar. In de briefing wordt de Kamer geïnformeerd over de positiebepaling van het kabinet. Ze wordt ook geïnformeerd over de voorbereidingen van het kabinet op de start van de onderhandelingen op het moment dat het Verenigd Koninkrijk formeel notificeert (de artikel 50-procedure). Binnen het kabinet wordt er een 'taskforce Brexit' gevormd onder verantwoordelijkheid van de minister van Buitenlandse Zaken.

Voor de Tweede Kamer is de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de EU een belangrijk thema. Zo heeft de commissie Europese Zaken onlangs twee rapporteurs aangesteld op dit onderwerp. Op 1 februari 2017 organiseert de commissie een rondetafelgesprek over de Brexit in de Tweede Kamer.

Terugblikdebat uitkomsten Europese top

Op 15-16 december jl. heeft een Europese top van regeringsleiders plaatsgevonden in Brussel. Geagendeerd was onder andere het Nederlandse verzoek om aan het EU-Oekraïne associatieakkoord een juridisch bindend besluit toe te voegen. Op 15 december werd bekend dat de Europese Raad heeft ingestemd met dit verzoek en deze raadsconclusies heeft aangenomen. Andere agendapunten waren migratie, veiligheid, economische en sociale ontwikkelingen, jongeren, Cyprus en externe betrekkingen. Daarnaast is door de regeringsleiders van de EU27 na afloop van een informele bijeenkomst (zonder het VK) deze verklaring afgelegd inzake de procedures rondom de uittredingsonderhandelingen met het VK.

Op dinsdag 20 december zal de Tweede Kamer een terugblikdebat houden over de uitkomsten van deze Europese top.

Week 3

Meer invloed op Europese rechtsstaat

De EU kent strenge criteria voor kandidaat-lidstaten op het gebied van rechtsstaat, democratie en mensenrechten. Als een lidstaat eenmaal is toegetreden, zijn de middelen van de EU om deze waarden in de lidstaten te handhaven echter beperkt. Over Polen en Hongarije zijn er bij de Europese Commissie, de andere lidstaten en het Europees Parlement sinds een aantal jaar zorgen over de onafhankelijkheid van de rechtelijke macht, persvrijheid en het functioneren van het democratisch bestel. De EU is daarom aan het proberen met nieuwe instrumenten meer invloed op het functioneren van de rechtsstaat in de lidstaten te krijgen. De commissie Europese Zaken debatteert op 19 januari met de minister van Buitenlandse Zaken over deze ontwikkelingen tijdens het algemeen overleg Europese rechtsstaat en mensenrechten.

Informeel overleg ministers van Buitenlandse Zaken

De Europese ministers van Buitenlandse Zaken vergaderen maandelijks in Brussel om het beleid in de verschillende vakraden te coördineren. Ook zijn ze verantwoordelijk voor een aantal dossiers, zoals uitbreiding en institutionele zaken. Naast de maandelijkse vergaderingen komen de ministers een aantal keer per jaar bijeen in de lidstaten van het Voorzitterschap om op informele basis met elkaar te spreken over lopende dossiers. Op 26 januari zal minister Koenders in Malta zo’n informele Raad bijwonen en de commissie Europese Zaken debatteert daar op 18 januari over. Bij het schrijven van deze nieuwsbrief is nog niet bekend welke onderwerpen door het Maltese Voorzitterschap zijn geagendeerd.

EU-woordvoerders plannen werkzaamheden

Tijdens de procedurevergadering van de commissie Europese Zaken van 19 januari 2017 zullen de EU-woordvoerders hun werkzaamheden weer plannen en besluiten over de behandeling van ingekomen stukken.

Week 4

Opnieuw veiligheid, Europees OM en vluchtelingencrisis op EU-justitietop

Nadat het Slowaaks Voorzitterschap er niet in slaagde de onderhandelingen over het Europees OM af te ronden, zal Malta in de komende maanden dit dossier oppakken. Tijdens de informele bijeenkomst van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken op Malta zal worden gesproken over een politiek akkoord. Verder gaan de ministers met elkaar in debat over de aanpak van de vluchtelingencrisis en hervormingen van het asielrecht. De justitiewoordvoerders in de Tweede Kamer debatteren volgende week met minister van der Steur en staatssecretaris Dijkhoff over de Nederlandse inzet op deze Europese bijeenkomst.

Nationale parlementen bespreken samenwerking op Malta

Het halfjaarlijkse overleg van nationale parlementen en het Europees parlement vindt aankomend weekend plaats op Malta. De voorzitters van commissies Europese Zaken (COSAC) spreken met elkaar over samenwerking op politiek belangrijke dossiers en de te verwachten nieuwe voorstellen van de Europese Commissie in 2017. Zij gaan in debat met de Eerste Vice-President van de Europese Commissie Frans Timmermans en de Maltese regering over het EU-Voorzitterschap van Malta in de eerste helft van 2017. Namens de Eerste Kamer zal Bastiaan van Apeldoorn (SP) deelnemen en namens de Tweede Kamer Anne Mulder (VVD).

Gesprek Mario Monti over financiering EU

De voorzitter van de Groep op Hoog Niveau voor Eigen Middelen, Mario Monti, komt op 26 januari naar de Tweede Kamer. Hij zal in gesprek gaan met de leden van de commissies Europese Zaken en Financiën over het recent gepubliceerde rapport met aanbevelingen over de toekomstige financiering van de EU. Het rapport behandelt de voor- en nadelen van het huidige systeem en doet voorstellen voor mogelijk nieuwe inkomstenbronnen ('eigen middelen') voor de EU.

Week 5

Kansen en risico's van de Brexit

De Kamer vindt het belangrijk om – voordat de uittredingsonderhandelingen met het VK aanvangen – alle belangen, kansen en risico’s voor Nederland in kaart te brengen. Om de gevolgen in kaart te brengen organiseren de rapporteurs Brexit een rondetafelgesprek op woensdag 1 februari. Voor dit gesprek zijn verschillende Nederlandse belangenorganisaties, Nederlanders met een bijzondere relatie tot het VK en wetenschappers uitgenodigd. Vragen die besproken worden zijn onder meer hoe de nieuwe relatie met het VK er uit ziet en wat de gevolgen zijn voor Nederlanders die nu in het VK wonen en werken. Het rondetafelgesprek is voor publiek toegankelijk en ook te volgen via de live stream op de website van de Tweede Kamer.

Delegatie Litouws parlement bezoekt Tweede Kamer

Op dinsdag 31 januari heeft de commissie Europese Zaken een lunchgesprek met een delegatie van het Litouwse parlement, de Seimas. Het gaat daarbij om leden van de commissies Europese Zaken, Buitenlandse Zaken en Binnenlandse Zaken. Het gesprek is bedoeld om de banden tussen het Litouwse en het Nederlandse parlement te versterken.

Europese inzet onderhandelingen Brexit

De regeringsleiders van de EU-lidstaten (behalve de Britse) overleggen op 3 februari informeel met elkaar. Ze spreken over hun inzet voor de onderhandelingen met het Verenigd Koninkrijk over de Brexit en over de toekomst van Europa. De bijeenkomst vindt plaats op Malta, het land dat op dit moment het EU-voorzitterschap bekleedt. Behalve over Brexit zullen de regeringsleiders ook spreken over migratie.

Week 6

Over de Staat van de Europese Unie

Een keer per jaar worden Nederlandse leden van het Europees Parlement betrokken bij het debat over de Staat van de Europese Unie. Het debat, met ook de minister-president en de minister van Buitenlandse Zaken, gaat over de visie van het kabinet op de Europese Unie en over de politieke lijnen voor het Europees beleid voor het komend jaar. De Europarlementariërs hebben bij het debat spreekrecht, maar ze mogen geen moties indienen.

Voorafgaand aan het debat gaat de commissie Europese Zaken in gesprek met de Nederlandse Europarlementairërs over onderwerpen als de toekomst van Europa, Brexit, migratie, Europees Openbaar ministerie en de financiële en sociale dimensie van Europees beleid. Dit rondetafelgesprek is openbaar en live te volgen.

Werkbezoek naar Londen vanwege Brexit

De commissie Europese Zaken brengt op maandag 6 februari een werkbezoek aan Londen met als centrale thema de Brexit. Op het programma staan gesprekken met internationale denktanks, parlementariërs uit beide Houses of Parliament en met de speciale staatssecretaris voor de Brexit, de heer David Jones. Tevens zal de delegatie spreken met vertegenwoordigers van de 'City', het financiële hart van Londen. In de gesprekken zal vooruitgekeken worden op de aangekondigde uittredingsonderhandelingen en de gevolgen voor het VK, Nederland en Europa. Aan dit werkbezoek nemen zeven leden deel: Anne Mulder (VVD, delegatieleider), Vuijk (VVD), Maij (PvdA), Van Bommel (SP), De Roon (PVV), Omtzigt (CDA) en Swinkels (D66).

Eerder deze week vond in de Kamer een rondetafelgesprek plaats om de Nederlandse belangen scherp in beeld te krijgen, met vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, wetenschap, werknemersorganisaties en met Nederlanders woonachtig in Londen. Dit rondetafelgesprek werd voorbereid door de leden Maij en Omtzigt, die als co-rapporteurs inzake de Brexit onderzoek doen naar de gevolgen voor Nederland. Aansluitend aan het commissie-werkbezoek aan Londen zullen zij doorreizen naar achtereenvolgens Wales, Noord-Ierland en Schotland voor gesprekken met vertegenwoordigers van de VK-landsdelen. Ook Dublin staat op het programma van de rapporteurs, vanwege de grote verbondenheid met Noord-Ierland.

Kamer zoekt bondgenoten in Europa voor Brexit-onderhandelingen

De Tweede Kamer gaat zich mogelijk samen met de parlementen van de Baltische landen, Scandinavië en de Benelux uitspreken over een gezamenlijke inzet voor de Brexit-onderhandelingen. Het idee om samenwerking te zoeken kwam op tijdens een ontmoeting van de commissie Europese Zaken met leden van het Litouwse parlement, de Seimas, op 31 januari. Tijdens dat gesprek bleek dat Litouwen en Nederland bijvoorbeeld op economisch en veiligheidsgebied veel belang hechten aan een goede relatie met het Verenigd Koninkrijk na de Brexit. Het mogelijke gezamenlijke initiatief wordt op 3 februari verder besproken door de commissies Buitenlandse Zaken en Europese Zaken van de Seimas. De commissie Europese Zaken van de Tweede Kamer spreekt hierover tijdens de procedurevergadering op 9 februari.

Verder spreken de Tweede Kamerleden tijdens de procedurevergadering onder meer over de mogelijkheid om externe deskundigen inzicht te geven in vertrouwelijke EU-documenten. Vaak gaat het om zeer specialistische onderwerpen en de deskundigen zouden de Kamer hierover dan advies kunnen geven. Ook spreken de leden over de voorbereiding van hun bezoek aan Londen en van het debat over de Staat van de Europese Unie.

Week 7

EU-bijstand aan Oekraine

De Leden van de commissie voor Europese Zaken gaan woensdag 15 februari in gesprek met de Europese Rekenkamer over de EU-bijstand aan Oekraïne. Aanleiding hiervoor is een rapport van de Europese Rekenkamer over dit onderwerp dat in decemeber 2016 werd gepubliceerd. Het doel van de controle van de verschillende subsidies en macrofinanciële leningen aan Oekraïne was om te beoordelen of deze bijstand goed voorbereid en passend was, en doeltreffend om de omvormingen van Oekraïne tot een goed bestuurde staat op het gebied van het beheer van overheidsfinanciën en corruptiebestrijding, alsmede in de gassector te ondersteunen.

De financiële bijstand van de EU in de periode 2007-2015 omvatte €1,6 miljard aan subsidies en €3,4 miljard aan macrofinanciële leningen. De Europese Rekenkamer geeft in het rapport een aantal aanbevelingen over onder meer de monitoring van EU-bijstand en het koppelen van EU-bijstand aan de voorwaarden dat essentiële hervormingen doeltreffend worden uitgevoerd.

Week 8

Kennisuitwisseling Griffiers nationale parlementen

Op 20 en 21 februari 2017 vindt de jaarlijkse EU Griffiersconferentie plaats in Bratislava. Hier zal door alle griffiers van de nationale parlementen gesproken worden over de oprichting van een zogenaamde “Joint Parliamentary Scrutiny Group” voor Europol en wat hiervan de ambtelijke consequenties kunnen zijn. Verder wordt informatie uitgewisseld over de wijze waarop de nationale parlementen omgaan met verzoeken tot parlementaire kennisuitwisseling met landen buiten de EU. Verder wordt de agenda van de EU Voorzittersconferentie in april voorbesproken en komt het interparlementaire informatieuitwisselingssysteem IPEX aan de orde. Vanuit de Tweede Kamer zal de Directeur Constitutioneel Proces, de heer Heida, deelnemen aan dit overleg.

Besloten gesprek met Michel Barnier over Brexit

Op dinsdag 21 februari zal de commissie Europese Zaken spreken met de heer Michel Barnier, die als hoofdonderhandelaar van de Artikel 50-Taskforce van de Europese Commissie de uittredingsonderhandelingen met het Verenigd Koninkrijk voorbereidt. Deze onderhandelingen zullen pas starten nadat het Verenigd Koninkrijk het voornemen tot uittreding uit de Europese Unie heeft genotificeerd. Naar verwachting zal dit in de loop van maart gebeuren. Het gesprek met de heer Barnier vindt plaats op uitnodiging van de commissie Europese Zaken van de Tweede Kamer. In het gesprek zal de heer Barnier een stand van zaken van de voorbereidingen geven en vragen van de Kamerleden beantwoorden. 

Het betreft een besloten bijeenkomst die alleen toegankelijk is voor Tweede Kamerleden.

De Kamer gaat met reces - maar Brussel gaat door

Voor de laatste keer deze kabinetsperiode bespreekt de commissie Europese Zaken tijdens de procedure vergadering op 23 februari de planning van een aantal overkoepelende Europese onderwerpen. Wanneer de Kamer straks met verkiezingsreces is, gaat in Brussel de Europese besluitvorming natuurlijk gewoon door. Onder meer de Europese top van 9 en 10 maart zal om die reden schriftelijk worden voorbesproken met de regering en niet in een plenair debat zoals gebruikelijk.

Op de agenda van de bijeenkomst volgende week staat, naast de planning van werkzaamheden tijdens het reces, onder meer een brief met afspraken over de manier waarop de Kamer op de hoogte wil worden gehouden over de Brexit-onderhandelingen.

Week 12

Rometop in het teken van 60 jaar EU-verdragen

Om de 60ste verjaardag van de Europese Unie te vieren, komen Europese staatshoofden en regeringsleiders op 25 maart 2017 bij elkaar in Rome. De feestelijke bijeenkomst staat echter in de schaduw van de verwachte notificatie van uittreding van het Verenigd Koninkrijk. Deze zal naar verwachting enkele dagen na de bijeenkomst in Rome plaatsvindt. De bijeenkomst zal in het teken staan van het Witboek voor de Toekomst van de EU27 dat op 1 maart door de Voorzitter van de Europese Commissie, Jean-Claude Juncker werd gepresenteerd. Het witboek bevat vijf scenario’s voor meer of minder intensieve Europese samenwerking en de gevolgen daarvan voor diverse beleidsterreinen. Juncker heeft de regeringen gevraagd een keuze te maken uit deze scenario’s en zich hier politiek aan te committeren. De Europawoordvoerders zullen voor overleg met de regering over deze onderwerpen schriftelijke inbreng leveren op maandag 20 maart 2017.

Week 13

Procedurevergadering controversieelverklaring

Op donderdag 30 maart beslist de commissie Europese Zaken in een bijzondere procedurevergadering over het al dan niet controversieel verklaren van aanhangige stukken. Stukken die, op voorstel van de commissies, door de Tweede Kamer controversieel worden verklaard zullen niet meer behandeld worden met het demissionaire kabinet. De controversieelverklaring geldt niet voor stukken die betrekking hebben op Europese besluitvorming. Deze wordt immers niet opgeschort vanwege verkiezingen en kabinetsformaties in de lidstaten. Het niet behandelen van EU-voorstellen zou daarmee betekenen dat de Kamer afziet van het leveren van inspraak en invloed in het EU-besluitvormingsproces.

Week 14

Nieuwe rapporteurs Brexit aan de slag

Op donderdag 6 april houdt de commissie Europese Zaken haar eerste reguliere procedurevergadering. Op de agenda staat ter bespreking het mandaatvoorstel voor de kersvers gekozen rapporteurs voor de Brexit, de leden Mulder (VVD), Omtzigt (CDA) en Verhoeven (D66). Nu de uittreding is genotificeerd in Brussel zullen de onderhandelingen tussen de EU en het Verenigd Konoinkrijk binnenkort van start gaan. De AIV heeft onlangs een advies uitgebracht over de Brexit.

Verder staan op de agenda van de procedurevergaderingen twee nieuwe fiches met de regeringsstandpunten over EU-voorstellen over territoriale typologieën en over een wijziging van de comitologieverordening.

Week 16

Cohesiebeleid aan het werk

Het cohesiebeleid is het belangrijkste investeringsbeleid van de EU. Het beleid is gericht op alle regio’s en steden in de Europese Unie en is bedoeld om de werkgelegenheid, de concurrentiepositie van ondernemingen, economische groei en duurzame ontwikkeling te ondersteunen en de levenskwaliteit van burgers te verbeteren. De ministers van Buitenlandse Zaken bespreken op 25 april diverse aanpassingen op de regelgeving van de Europese Structuur- en Investeringsfondsen, waarmee het cohesiebeleid wordt gefinancierd, zodat deze minder administratieve lasten bevatten, alsook een grotere flexibiliteit van de fondsen. De ministers zullen ook instemmen met het beschikbaar stellen van financiële steun vanuit de EU aan regio's die getroffen zijn door natuurrampen. De commissie Europese Zaken kan schriftelijke vragen stellen aan de minister van Buitenlandse Zaken ter voorbereiding van de Cohesieraad.

AIV-commissie licht Brexit-advies toe

De AIV (Adviesraad Internationale Vraagstukken) heeft een onderzoeksrapport "Brexit means Brexit" uitgebracht. In dit rapport doet de AIV een aantal aanbevelingen vanuit het Nederlands perspectief en belang ten aanzien van de Brexit en de nieuwe EU-relatie met het VK. De Gemengde Brexit-commissie van de AIV zullen leden van de commissie Europese Zaken nader informeren over dit rapport. De briefing zal verzorgd worden door  Mr. C.G. (Carlo) Trojan, o.a. voormalig SG Europese Commissie en voormalig Permanent vertegenwoordiger van de EU bij o.m. de WTO in Geneve, Mw. prof.mr.drs. L.A.J. (Linda) Senden, hoogleraar Internationaal en Europees recht aan de Universiteit Utrecht en door Dr. A.R. (Rem) Korteweg, hoofd eenheid Europa in de wereld/senior onderzoeker Instituut Clingendael.

Extra EU-top Brexit-richtsnoeren

Regeringsleiders van de EU27 zullen tijdens een extra top de richtsnoeren voor de onderhandelingen met het VK vaststellen. Deze richtsnoeren zullen in mei-juni worden uitgewerkt tot een onderhandelingsmandaat voor de Europese Commissie. Daarna zullen de onderhandelingen, vanuit de EU geleid door Michel Barnier, pas van start kunnen gaan. Deze bijeenkomst van de Europese Raad (zonder Verenigd Koninkrijk) op 29 april is uitgeschreven nadat het VK de EU heeft geïnformeerd over het voornemen tot uittreden uit de EU (notificatie artikel 50). In principe dient er uiterlijk in maart 2019 (twee naar na aanvang van de artikel 50-procedure) een uittredingsakkoord gesloten te zijn. Mogelijk zullen tegen die tijd ook de uitgangspunten voor de nieuwe relatie tussen EU en VK na de Brexit vastgesteld worden. De leden van de commissie Europese Zaken zullen in plenair debat deze extra Europese 'Brexit-top' bespreken.

Procedurevergadering over behandeling Brexit, MFK en comitologie

Op donderdag 20 april is een procedurevergadering van de commissie Europese Zaken gepland. In de procedurevergadering beslist de commissie over de afdoening en behandeling van ingekomen stukken, kabinetsbrieven en notities. Ook kan de commissie besluiten over het aanvragen van kabinetsbrieven of het plannen van algemene of schriftelijke overleggen.

Op de agenda van procedurevergadering staan enkele (ambtelijke) notities geagendeerd. De commissie bespreekt de gewenste commissieactiviteiten in het kader van de behandeling van de Brexit in de Kamer. Ook zal de commissie zich buigen over de nieuwe comitologieverordening van de Europese Commissie. Daarnaast zal de commissie de afronding van de eerste fase en overgang naar de tweede fase van het rapporteurschap Meerjarig Financieel Kader (MFK) bespreken. Ten slotte bereidt de commissie de Nederlandse deelname aan de EU-Voorzittersconferentie van 23 en 24 april in Bratislava voor.

Week 19

Over de toekomst van de EU en de rechtsstaat

Vijf mogelijke scenario's voor de toekomst van de Europese Unie, presenteerde de Europese Commissie in maart 2017. Welk scenario het wordt, of welke combinatie van scenario's, is een vraag die de komende tijd beantwoord moet worden door de lidstaten. De Europese Commissie bespreekt op 16 mei met de ministers van Europese Zaken hoe deze discussie de komende tijd georganiseerd zal worden.

Tijdens hun bijeenkomst praten de ministers ook over rechtsstatelijkheid in Europa. De Europese Commissie zal terugkoppelen over de dialoog met Polen. Ook wordt gesproken over een meer systematische voorbereiding van de jaarlijkse dialoog over rechtsstatelijkheid in de Raad.

De voorbereiding van de Europese Raad van 22/23 juni staat ook op de agenda. De regeringsleiders zullen daar spreken over onder meer interne markt, de landspecifieke aanbevelingen over economisch en begrotingsbeleid in het kader van het Europees Semester, migratie, en veiligheid en defensie.

EU parlementen bezoeken migratiehotspot op Sicilië

Op uitnodiging van de Italiaanse senaat brengen parlementariërs uit de hele EU op 5 en 6 mei een werkbezoek aan een opvangkamp voor asielzoekers op Sicilië. Het opvangkamp is een van de zogenaamde migratie hotspots waar verschillende Europese instanties samen met de Italiaanse overheid asielaanvragen verwerken. Doel van het werkbezoek is een indruk te krijgen van de omvang en impact van de hoge instroom van migranten en zo meer draagvlak te creëren voor Europese oplossingen. Namens de Tweede Kamer zal Jasper van Dijk (SP) naar Sicilië gaan. In totaal zijn er zo’n 25 deelnemende delegaties uit de verschillende parlementen/kamers. 

Procedurevergadering commissie Europese Zaken

Tijdens de procedurevergadering van 11 mei aanstaande bespreekt de commissie Europese Zaken de delegatie-inzet voor de aankomende vergadering van nationale parlementen en het Europees parlement (de COSAC) en over de behandeling van de binnengekomen kabinetsbrieven, waaronder diverse brieven over de Brexit en een reactie op een advies van de parlementair advocaat over transparantie van Europese besluitvorming.

Week 22

Nieuwe manieren om Europese besluitvorming te controleren

Het Maltese parlement heeft de nationale parlementen en het Europees parlement uitgenodigd voor een conferentie over interparlementaire samenwerking. Tijdens deze conferentie zullen parlementariërs uit heel Europa met elkaar van gedachte wisselen over nieuwe manieren om Europese besluitvorming te controleren, de gevolgen van de Brexit, de maritieme economie, ook wel blauwe economie genoemd, en mensensmokkel en terugkeer van irreguliere migranten. Namens de Tweede Kamer zullen Malik Azmani en Anne Mulder (beiden VVD) deelnemen. Vanuit de Eerste Kamer zijn dat Bastiaan van Apeldoorn (SP) en Joris Backer (D66).

Week 23

Hoe kan het cohesiebeleid het gat tussen burgers en EU dichten?

De informele Raad Algemene Zaken, die op 8 en 9 juni plaatsvindt zal dit keer geheel gewijd zijn aan het cohesiebeleid. Het Maltese voorzitterschap heeft aangegeven de discussie die tijdens de Cohesieraad op 25 april jl. voort te willen zetten en te focussen op hoe de resultaten van het cohesiebeleid beter zichtbaar gemaakt kunnen worden en hoe het cohesiebeleid eraan kan bijdragen om het gat tussen de burgers en de Europese Unie verder te dichten. De commissie Europese Zaken zal ter voorbereiding van deze informele raad van gedachten wisselen met de minister van Buitenlandse Zaken.

Rondetafelgesprek over Brexit

De commissie Europese Zaken organiseert op woensdag 7 juni een rondetafelgesprek over de gevolgen van de Brexit van Nederland. Deze activiteit wordt voorbereid door de drie rapporteurs, de Kamerleden Mulder (VVD), Omtzigt (CDA) en Verhoeven (D66). Aan het rondetafelgesprek nemen onder andere  vertegenwoordigers van de visserij- en maritieme sector, de transportsector, de financiële sector en enkele maatschappelijke organisaties deel. Ook zijn werkgeversorganisaties uit landbouw en MKB uitgenodigd. Ten slotte zullen verschillende wetenschappers hun licht op de Brexit laten schijnen.

Week 24

Gevarieerde Raad Algemene Zaken

De agenda van deze Raad Algemene Zaken is veelzijdig samengesteld: zo spreken de ministers van Buitenlandse Zaken over het Europees Semester en verwachten zij de landenspecifieke aanbevelingen goed te keuren. Datzelfde geldt voor het anderhalfjaars-programma van de inkomende trio-voorzitters van de Raad van de Europese Unie. Vanaf 1 juli is Estland een half jaar voorzitter, gevolgd door Bulgarije en Oostenrijk. Dit moment markeert tevens het einde van het voorzitters-trio waar Nederland samen met Slowakije en Malta deel van uitmaakte.

Ook zal de RAZ de Europese Raad van 22-23 juni voorbespreken, met als centrale thema's migratie, veiligheid en defensie alsmede economie en werkgelegenheid. Tot slot is er en marge van de RAZ een zogeheten artikel 50-RAZ gepland; dit is een bijeenkomst van de 27 EU-lidstaten zonder VK waarin de start van de Brexit-onderhandelingen wordt doorgenomen. Aan de agenda van het algemeen overleg in de Kamer is ook de kabinetsappreciatie van het recente AIV-advies 'Brexit means Brexit' toegevoegd. De commissie Europese Zaken bespreekt op woensdag 14 juni de Raad Algemene Zaken (RAZ) van 20 juni in Luxemburg met minister Koenders voor.

Week 25

Plannen voor Europa

De commissie Europese Zaken bespreekt haar planning voor de komende weken. Aan de orde komen onder meer mogelijke werkbezoeken aan Europol en aan Brussel, en de interparlementaire conferenties die het Estse parlement in de tweede helft van 2017 organiseert. Estland bekleedt dan het halfjaarlijks roulerende voorzitterschap van de EU. De conferenties kunnen worden bijgewoond door leden van de vaste commissies van de Kamer die op het betreffende onderwerp het voortouw hebben.

Europese Raad over veiligheid en migratie

De Europese Raad, waar alle regeringsleiders met elkaar vergaderen, zal op 22 en 23 juni plaatsvinden. De agenda voor deze topontmoeting bevat drie hoofdthema's: veiligheid, migratie en economie.

Wat veiligheid betreft wordt zowel stilgestaan bij de interne dimensie van veiligheid (politiesamenwerking en terrorismebestrijding) als de externe dimensie (internationale veiligheid, defensie, samenwerking met NAVO). Het streven van de EU is om tot verdergaande afspraken tussen lidstaten te komen op het gebied van defensiesamenwerking.

Ten aanzien van economie zal worden gesproken over het scheppen van banen via de eengemaakte, vrije markt in de EU. Ook zal gesproken worden over handelsbetrekkingen en naar het zich laat aanzien zal de Europese Raad ook de landenspecifieke aanbevelingen in verband met het Europees Semester bekrachtigen.

Tot slot buigen de regeringsleiders zich over de EU-aanpak van het migratievraagstuk. Dit omvat de controle van de buitengrenzen en de vorming van een gemeenschappelijk Europees asielstelsel. Ook Europese kustbewaking in de Middellandse Zee komt naar verwachting aan de orde. De commissie Europese Zaken zal plenair met minister-president Rutte debatteren over de inzet van de regering.

Week 26

Brexit belangrijk thema werkbezoek Brussel

De commissie Europese Zaken wil zich naderen informeren over de thema's Brexit en het Meerjarig Financieel Kader (MFK) van de Europese Unie. Daarom brengen de leden Anne Mulder (VVD; delegatieleider), Verhoeven (D66), Van Ojik (GroenLinks) en Baudet (FvD) op zondag 25 en maandag 26 juni een werkbezoek aan Brussel.

Op zondagavond wordt de delegatie ontvangen door ambassadeur Robert de Groot, de Nederlandse Permanent Vertegenwoordiger bij de EU, voor een briefing over beide onderwerpen. Op maandag staan opeenvolgende gesprekken met Didier Seeuws (onderhandelaar Raadssecretariaat), Michel Barnier (EU-hoofdonderhandelaar) en Gunther Oettinger (Eurocommissaris voor EU-begroting) op het programma. Ook spreken de Kamerleden met enkele Nederlandse Europarlementariërs.

De Brexit-onderhandelingen zijn eerder deze maand, 19 juni, van start gegaan. Het Meerjarig Financieel Kader is de meerjarenbegroting van de EU; het huidig Kader loopt tot en met 2020. De voorbereidingen voor het volgende MFK (2021-2027) starten naar verwachting later dit jaar.

 

Week 27

Plannen voor Europa

De commissie Europese Zaken bespreekt tijdens de komende procedurevergadering de eigen werkplanning. Het Europees politiek jaar loopt in vergelijking met het Nederlandse politieke jaar nog enkele weken door. Op de agenda van deze procedurevergadering staat ook de inzet van de delegatie naar de COSAC-voorzittersconferentie in Talinn op 9 en 10 juli. Daar komen alle voorzitters van de commissie Europese Zaken van alle nationale parlementen van de Europese Unie bij elkaar.

Werkbezoek aan Europol

Een delegatie uit de commissies Europese Zaken en Veiligheid en Justitie worden gebriefd door Rob Wainwright, uitvoerend directeur van Europol, over onder andere bestrijding van terrorisme en cybercriminaliteit. Tijdens dit werkbezoek zullen ook de implicaties van de Brexit op de politiële samenwerking in de EU en met het Verenigd Koninkrijk aan de orde komen.

De volgende leden zijn voornemens om aan dit werkbezoek deel te nemen: Anne Mulder (VVD, delegatieleider), Maeijer (PVV), Omtzigt (CDA), Verhoeven (D66), Groothuizen (D66), Van Rooijen (50PLUS) en Bisschop (SGP).

Financiële verhouding Nederland en de Europese Unie

Om grip te houden op de financiële verhouding tussen Nederland en de Europese Unie wil de commissie Europese Zaken nog een aantal specifieke vragen stellen over financiële verplichtingen van Nederland ten opzichte van de EU. Onderdeel van het overleg is een technische aanpassing van het financieel kader 2018 in overeenstemming met de ontwikkeling van het bruto nationaal inkomen. De leden hebben tot maandag 3 juli 12:00uur om schriftelijke vragen te stellen aan de ministers van Buitenlandse Zaken en van Financiën.

Week 28

Commissievoorzitters Europese Zaken vergaderen in Estland

 

Als aftrap van de parlementaire dimensie van het Ests EU-Voorzitterschap komen de voorzitters van de commissies Europese Zaken op 9 en 10 juli bijeen in Tallinn. Samen met een delegatie van het Europees Parlement spreken zij over de prioriteiten van het Estland, dat voor het eerst EU-voorzitter is. Bijzondere aandacht is er voor de rol van de EU in het ondersteunen van start-ups. De Tweede Kamerdelegatie zal daarnaast inzetten op meer transparantie van Europese besluitvorming. Namens de Tweede Kamer zal Malik Azmani, voorzitter van de vaste commissie Europese Zaken, aan deze conferentie deelnemen.

Week 36

Plannen voor Europa

Het parlementaire jaar staat weer op het punt van beginnen. Tijdens de eerste procedurevergadering op 7 september aanstaande bespreken de Europa-woordvoerders van de fracties de eigen werkplanning voor het komend najaar.

Op de agenda van dit werkoverleg staat bijvoorbeeld de behandeling in de Kamer van het witboek toekomst van Europa COM(2017) 2025 van de Europese Commissie. Ook zal de commissie Europese Zaken stilstaan bij de tijdens het reces binnen gekomen documenten en kabinetsreacties.

De besluitenlijst van de procedurevergadering, die live online is te volgen, is na afloop te vinden op de website van de Tweede Kamer en wordt gedeeld via het twitteraccount @euzatweedekamer

Week 37

Samenwerking in de Staten-Generaal

Welke zaken spelen er op Europees gebied in de Eerste Kamer? En wat kunnen beide zijden van het Binnenhof van elkaar leren over de tijdige inhoudelijke behandeling van EU-voorstellen?

EU-woordvoerders van Eerste –en Tweede Kamerfracties komen op dinsdag 12 september samen om kennis en ervaringen te delen.

De bijeenkomst is bedoeld als gedachtewisseling over thema’s die beide commissies raken. Hierbij zal de focus liggen op de thema’s ‘Transparantie in Europese wetgeving’ en de Brexit. Onderwerpen waarop de beide Kamers goed samen op zouden kunnen trekken.

De Eerste Kamer heeft voor de zomer een rapport uitgebracht over de Europese werkwijze, dat in het najaar zal worden besproken. Hierin wordt onder meer aanbevolen dat de Eerste Kamer scherper moet kijken naar welke onderwerpen van Europese besluitvorming zij systematisch wil volgen. Kamercommissies zouden er volgens de commissie voortaan voor kunnen kiezen om eerst het standpunt van de regering en/of de Tweede Kamer af te wachten voordat zij een Europees voorstel in behandeling nemen.

RAZ in teken werkprogramma en cyberveiligheid

Tijdens de Raad Algemene Zaken (RAZ) op 25 september 2017 zullen de ministers van Buitenlandse Zaken overleggen over, onder andere, de voorbereiding van het werkprogramma van de Europese Commissie. Ook bespreken zij de prioriteiten van het Estse voorzitterschap van de Europese Unie, bijvoorbeeld de toepassing van ICT en cyberveiligheid. Ten slotte zullen de ministers de agenda van de Europese Raad van 19 en 20 oktober voorbespreken. De voortgang van de Brexit-onderhandelingen zal naar verwachting in elk geval op de agenda van deze Europese top staan.

In verband met Prinsjesdag en de aanwezigheid met verantwoordelijk minister Koenders van Buitenlandse Zaken bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York vindt het Algemeen Overleg al plaats op 13 september.

Week 38

Grip houden op EU-begroting

In vervolg op een eerder schriftelijk overleg, gehouden in de eerste week van juli, hebben EU-woordvoerders nog een aantal specifieke vragen over de financiële verplichtingen van Nederland ten opzichte van de Europese Unie.

Onderwerp van het schriftelijk overleg is het Meerjarig Financieel Kader en de stand van zaken in het licht van de Brexit. Ook de financiële verplichtingen van Nederland ten opzichte van de Europese Unie, op basis van de Annual Accounts 2016, zullen deel uit maken van dit schriftelijk overleg.

De leden hebben tot donderdag 21 september 12:00 uur om schriftelijke vragen te stellen.

Week 39

Plannen voor Europa

Europese Commissie-Voorzitter Juncker heeft op 13 september zijn ‘State of the Union’ uitgesproken en daarmee de contouren geschetst van het beleid dat door de Commissie zal worden voorgesteld in het laatste volledige jaar van zijn termijn.

De gelijktijdig gepresenteerde intentiebrief van de Europese Commissie voor het Werkprogramma 2018 en de Roadmap for a more united, stronger and more democratic Union staan op de agenda van de procedurevergadering van de commissie Europese Zaken op 28 september. Door een actieve behandeling te kiezen, nu of op het moment van uitkomen van de voorgenomen voorstellen, houdt de commissie Europese Zaken grip op de voorstellen van de Europese Commissie.

De procedurevergadering is live online te volgen. Na afloop is de besluitenlijst te vinden op de website van de Tweede Kamer en deze zal worden gedeeld via het twitteraccount @euzatweedekamer.

Kennismaking Britse Ambassadeur Peter Wilson

De woordvoerders van de vaste commissie voor Europese Zaken maken op zijn verzoek op donderdag 28 september kennis met de nieuw aangetreden Britse Ambassadeur dhr. Peter Wilson CMG.

Tijdens een gesprek tussen EU-woordvoerders uit de Eerste –en Tweede Kamer zijn senatoren bij dit gesprek uitgenodigd om kennis te maken met de Ambassadeur. Daarnaast is de uitnodiging verstuurd aan leden van de contactgroep Verenigd Koninkrijk en de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken van de Tweede Kamer. Het gesprek is besloten.