Financiën

Week 3

Commissie Financien bespreekt toekomst EMU en Europees btw-stelsel

Op 18 januari vindt het eerste algemeen overleg van 2018 plaats tussen de woordvoerders van de fracties en de minister van Financiën ter voorbereiding op de Eurogroep/Ecofin Raad. Deze Raad zal plaatsvinden op 22 en 23 januari.

Tijdens de bijeenkomst van de Eurogroep wordt besloten over de eventuele uitkering van een derde leningdeel aan Griekenland. Ook zal de aanstelling van Hans Vijlbrief als voorzitter van de Eurogroup Working Group worden bekrachtigd.

Voor de Ecofin Raad staan onder meer de verdieping van de Economische en Monetaire Unie (EMU) en het derde btw-pakket geagendeerd. De hervorming van btw-tarieven en de vereenvoudiging van btw-regels voor het MKB zijn door de Tweede Kamer als prioritaire EU-voorstellen aangemerkt.

Daarnaast neemt de Raad naar verwachting conclusies aan over onderdelen van het Europees Semester, namelijk de jaarlijkse groeianalyse en het waarschuwingsmechanismeverslag. Het Europees Semester is de jaarlijkse cyclus van coördinatie op economisch en budgettair terrein tussen de EU lidstaten. Ook verleent de Raad goedkeuring aan de aanbevelingen voor de eurozone.

Week 4

Ambtelijke briefing over herziening Europees toezicht

Op woensdag 24 januari spreken leden van de commissie Financiën met twee ambtenaren van de Europese Commissie over de herziening van het Europees Systeem voor Financieel Toezicht. Deze herziening geeft onder andere meer bevoegdheden aan de Europese toezichthouders op de financiële sector. De bijeenkomst is besloten.

Overleg met de staatssecretaris over Europees btw-systeem

De leden van de commissie Financiën spreken op donderdag 25 januari met de staatssecretaris van Financiën over een aantal btw-onderwerpen.

Naast de motie van het lid Omtzigt over het opleggen van btw voor beleggen bij pensioenfondsen en beheersdiensten staat een prioritair EU-dossier op de agenda. Het betreft de mededeling, richtlijn en verordening inzake een definitief btw-systeem op EU-niveau.

Schriftelijk overleg over btw

De leden van de commissie Financiën voeren een schriftelijk overleg over het BNC- fiche naar aanleiding van het prioritaire EU-wetsvoorstel ‘administratieve samenwerking op het gebied van de btw’.

Het voorstel richt zich op intensievere samenwerking tussen onder meer belastingdiensten in de EU-lidstaten om grensoverschrijdende belastingfraude tegen te gaan. De inbrengtermijn is vastgesteld op 25 januari.

Week 5

Kamer maakt informatieafspraken over EMU-voorstellen

De commissie Financiën spreekt op 31 januari met de minister van Financiën over twee recent verschenen voorstellen uit het EU-pakket voor de voltooiing van de ‘Economische en Monetaire Unie’ (EMU).

De Kamer heeft een behandelvoorbehoud geplaatst op de voorstellen voor de instelling van een Europees Monetair Fonds en de begrotingsverantwoordelijkheid van de lidstaten. Dit wil zeggen dat de regering geen onomkeerbare stappen mag zetten in de Brusselse onderhandelingen totdat de Kamer en het kabinet afspraken hebben gemaakt over de wijze waarop de Kamer tijdens de Europese onderhandelingen wordt geïnformeerd.

Week 16

Informeel overleg over digitale belasting

De ministers van Financiën treffen elkaar binnenkort in Sofia. Veel lidstaten en de Europese Commissie hopen nog voor de Europese verkiezingen van 2019 een aantal heikele financiële dossiers te hebben afgerond, zoals de hervorming van de euro, het btw-stelsel, en het systeem voor de heffing van vennootschapsbelasting. Een deel daarvan zal ook bij dit overleg aan de orde komen. Het betreft een informele Raad, wat betekent dat het vooral een wat bredere discussie is waarbij geen besluiten vallen. 

De ministers zullen onder meer spreken over het vergemakkelijken van grensoverschrijdende investeringen in infrastructuur en bedrijven, de aanpak van belastingfraude en een effectievere belastinginning. Veel aandacht zal ook uitgaan naar het belasten van digitale platforms die op dit moment vrijwel geen belasting betalen, zoals Google, Facebook en Amazon. Hierover heeft de Europese Commissie recent voorstellen gepresenteerd die de steun hebben van een groot deel van de lidstaten.

Het overleg in Sofia zal met de Kamer worden voorbesproken op woensdag 18 april.

De Nederlandse begroting in Europees perspectief

Uiterlijk op 30 april moet Nederland, net als de andere EU-lidstaten, zijn rond 13 april verwachte Stabiliteitsprogramma (over de overheidsfinanciën) en Nationaal Hervormingsprogramma (over de uitvoering van het economisch beleid) inleveren bij de Europese Commissie. Deze programma's maken deel uit van de jaarlijkse cyclus van het Europees Semester, waarmee de lidstaten hun beleid op deze terreinen onderling afstemmen. Recent heeft het kabinet al aan de Kamer en aan Brussel gerapporteerd dat de overheidsschuld en het begrotingstekort ruim voldoen aan de EMU-normen.

De Raad van State schrijft als onafhankelijke begrotingsautoriteit een advies over het Stabiliteitsprogramma. Ook die rol vloeit voort uit het Europees Semester. De Raad zal de commissie Financiën in een besloten, dus niet publieke, technische briefing een toelichting komen geven.

Week 20

Bankenpakket opnieuw op de agenda van de Raad

Op woensdag 16 mei vindt het algemeen overleg Eurogroep/Raad Ecofin met de minister van Financiën plaats. Als het aan het Bulgaarse EU-voorzitterschap ligt nemen de ministers van Financiën binnenkort een Raadsstandpunt aan over een aantal voorstellen uit het Bankenpakket. Daarbij gaat het onder meer over de kapitaalvereisten voor banken en een gemeenschappelijk afwikkelingsmechanisme voor banken die in problemen zijn. De vraag is wel of dit gaat lukken. Bij de vorige Ecofinraad werd hierover geen overeenstemming bereid en klonk kritiek dat het voorzitterschap wat te hard van stapel liep. Sindsdien lijken in de onderhandelingen in ambtelijke Raadswerkgroepen geen nieuwe stappen gezet te zijn.

Week 21

Briefing over de begrotingsaspecten van de EMU

Op verzoek van de commissie Financiën is een wetenschappelijke factsheet opgesteld over de constitutionele aspecten van een reeks voorstellen die circuleert over de hervorming van de EMU. De opsteller van het factsheet komt een toelichting geven.

Week 22

Laatste loodjes Europese Bankenunie

De "Europese Bankenunie" is het antwoord van Europese beleidsmakers op de financiële crisis van 2008, toen een groot aantal banken door de belastingbetaler overeind gehouden moesten worden om te voorkomen dat het financiële systeem instortte. Over een reeks van jaren gaat het om een groot aantal voorstellen die het toezicht op vooral grote, multinationaal opererende banken moeten versterken, hun kapitaalbuffers verhogen, en de risico's verminderen.

Over een klein aantal, vaak wat meer controversiële voorstellen is nog geen besluit genomen. Daarbij gaat het onder meer over het creëren van een Europese depositotogarantieverzekering (EDIS), en een fiscale "backstop" om in het uiterste geval tekorten van het gemeenschappelijk resolutiefonds SRF (voor het afwikkelen van omgevallen banken) te kunnen aanvullen. Nederland staat niet helemaal afwijzend tegen deze ideeën, maar hamert er op dat dan eerst de niet-presterende leningen (NPLs) waarvan banken in sommige EU-lidstaten er nog veel van op de balans hebben staan, flink moeten worden teruggebracht. De commissie Financiën overlegt binnenkort met de minister van Financiën over de voortgang van de Europese onderhandelingen.

Hoe zorgen we dat Facebook ook belasting betaalt?

Dat digitale dienstverleners en platforms die mondiaal actief zijn, zoals Facebook, Amazon, AirBnB en Google, over hun winsten eigenlijk nauwelijks belasting afdragen is genoegzaam bekend. Discussie is er wel over de vraag hoe dat moet worden opgelost. Nederland vindt dat hierover afspraken moeten worden gemaakt in OESO-verband, maar de onderhandelingen daarover verlopen uiterst moeizaam. De Europese Commissie heeft in maart een tweetal voorstellen gedaan om het dan maar op Europees niveau aan te pakken.

In de Tweede Kamer wordt verdeeld gereageerd op de voorstellen. De meeste fracties onderkennen wel het probleem dat op deze diensten bijna geen belasting wordt geheven, maar een meerderheid is ook van mening dat de Europese Commissie in deze voorstellen te veel bevoegdheden naar zich toetrekt die niet op Europees niveau thuishoren. Belastingheffing is  in de eerste plaats een nationale aangelegenheid. Een Kamermeerderheid steunde dan ook het negatieve subsidiariteitsoordeel bij de stemming op 16 mei. Voorts heeft de commissie Financiën twee rapporteurs aangewezen, de leden Sneller (D66) en Alkaya (SP), om de voorstellen nader te onderzoeken en de onderhandelingen goed te kunnen volgen.

De commissie Financiën heeft ambtenaren van de Europese Commissie uitgenodigd om een (besloten) briefing te komen geven. Op 7 juni volgt dan een overleg met de minister over onder meer deze fiscale Europese voorstellen.

Week 23

Wie int de btw, en hoe hef je belasting op Facebook?

Recent publiceerde de Europese Commissie een aantal voorstellen over de inning van btw, met name bij grensoverschrijdende betalingen, en over belastingheffing op digitale diensten als Facebook, Amazon en AirBnB. De commissie Financiën in de Tweede Kamer overlegt op donderdag 7 juni met de minister van Financiën over de Nederlandse inzet bij de Europese onderhandelingen hierover.

Beide onderwerpen hebben de aandacht van de Kamerleden. Over btw zijn al verschillende schriftelijke overleggen met de minister gevoerd. Over de voorstellen over belastingheffing op digitale diensten heeft de Tweede Kamer gesteld dat deze niet voldoen aan het subsidiariteitsprincipe, omdat de Europese Commissie hiermee taken naar zich toe trekt die beter kunnen worden uitgevoerd door de lidstaten.

Week 24

Aanbevelingen voor het economisch beleid van Nederland

Op donderdag 14 juni is het algemeen overleg Raad Ecofin met de minister van Financiën gepland. De ministers van Financiën bespreken op 22 juni de Europese aanbevelingen aan Nederland en de andere lidstaten over het te voeren economisch beleid. Dit gebeurt ieder jaar in het kader van een afstemmingsproces dat het Europees Semester genoemd wordt. De aanbevelingen worden eind juni vastgesteld door de regeringsleiders tijdens een Europese top.

Nederland wordt in de aanbevelingen aangeraden om de investering in onderzoek en innovatie te verhogen, prikkels voor huishoudens om schulden aan te gaan weg te nemen, de particuliere huursector verder te ontwikkelen, prikkels om gebruik te maken van tijdelijke contracten en zzp’ers te verminderen en hun sociale bescherming te bevorderen. Ook moet Nederland proberen om voorwaarden te scheppen voor een hogere loongroei, en de tweede pijler van het pensioenstelsel transparanter, intergenerationeel eerlijker en schokbestendiger te maken.

De bijeenkomst van de ministers wordt voorbesproken met de commissie Financiën. Aansluitend praat de minister de leden achter gesloten deuren bij over het Europees krachtenveld rond de omvorming van het Europees Stabiliteitsmechanisme in een Europees Monetair Fonds.

Week 27

Ecofin-ministers zetten zich schrap voor het najaar

De ministers van Financiën komen op 12 juli (Eurogroep) en 13 juli (Ecofinraad) voor de eerste keer bijeen onder het Oostenrijkse voorzitterschap. Veel besluitvorming wordt er niet verwacht, wel enkele discussies over onder meer btw. Waarschijnlijk zullen de ministers wel terugblikken op de Europese top van 28-29 juni.

Ook het vaststellen van de inzet van de EU voor de G20-bijeenkomst van 21-22 juli in Buenos Aires staat op de agenda. Vanaf 1 juli neemt Oostenrijk het EU-voorzitterschap over. Dankzij de Brexit, het nieuwe Meerjarig Financieel Kader 2021-2027 en een groot aantal hervormingen op financieel en monetair gebied is de wetgevingsagenda beladen. Het streven is om  een groot deel van deze dossiers voor 2019 af te ronden met het oog op de Europese verkiezingen in het voorjaar.

Week 36

Een vol programma voor het Oostenrijkse voorzitterschap

De ministers van Financiën komen op 7 en 8 september bij elkaar voor een informele Eurogroep en Ecofinraad.
Het is de eerste bijeenkomst onder Oostenrijks EU-voorzitterschap. De agenda van de Oostenrijkers is afgeladen vol. Niet alleen heeft de Europese Commissie het afgelopen jaar tientallen voorstellen gepubliceerd die ze nog voor de Europese verkiezingen van 2019 hoopt af te ronden. Maar daarnaast is er ook nog het Meerjarig Financieel Kader 2021-2027, de nieuwe meerjarenbegroting van de EU, waarover de onderhandelingen na het zomerreces van start gaan.
De precieze agenda van de informele Eurogroep is op het moment van schrijven nog niet bekend

Week 39

Eurogroep/Ecofinraad besproken

De commissie voor Financiën bespreekt de Eurogroep/Ecofinraad van 1 en 2 oktober 2018 op donderdag 27 september met de minister voor tijdens een algemeen overleg. De Ecofin Raad op 1 en 2 oktober zal proberen een algemene oriëntatie te bereiken op een pakket voorstellen om ontduiking en fraude met omzetbelasting aan te pakken (“quick fix”-pakket). De Europese Commissie zal tijdens de Ecofinraad verder wetgevende maatregelen toelichten om het witwassen van criminele tegoeden tegen te gaan. Ook zal de Raad terugblikken op het Europees Semester 2018 en bespreken welke lessen getrokken kunnen worden uit deze exercitie voor komende jaren.

MFK-voorstellen in schriftelijk overleg

De woordvoerders Financien overleggen op woensdag 26 september  schriftelijk met de minister over de recente Meerjarig Financieel Kader (MFK)- voorstellen voor de oprichting van een Hervormingsondersteuningsprogramma en tot vaststelling van het Invest EU-programma. 
Het eerste programma is gericht op het verbeteren van de vaak achterblijvende implementatie van structurele hervormingen in lidstaten, met name zoals geïdentificeerd in het Europees Semester. Het Invest EU-programma bouwt voort op de ervaringen met onder meer het Europees Fonds voor Strategische Investeringen (EFSI) onder het huidige MFK 2014–2020 waarbij middels garanties vanaf de EU-begroting (via vooral de Europese Investeringsbank) middels een hefboomeffect extra private investeringen worden gegenereerd.

Week 41

Gesprek met Europese Rekenkamer over Jaarverslag en Stabiliteits- en Groeipact

Op 11 november spreekt de vaste commissie Financiën met dhr. Alex Brenninkmeijer, het Nederlandse lid van de Europese Rekenkamer (ERK). Het eerste onderwerp betreft het op 4 oktober gepubliceerde Jaarverslag 2017 over de EU-begroting. Voor het tweede jaar op rij keurt de Europese Rekenkamer de EU-begroting 'beperkt' goed. Daarvoor gaf de Rekenkamer 22 jaar lang onafgebroken een 'negatieve verklaring' af. Als een algemene opmerking waarschuwt de Rekenkamer dat gegeven de geringe omvang van de EU-begroting (gelijk aan ongeveer 1 % van de omvang van de economie van de EU), de “EU niet méér moet beloven dan wat ze kan waarmaken”.

De vaste commissie Financiën spreekt ook over het in juli verschenen Speciaal Verslag over het preventieve deel van het Stabiliteits- en Groeipact (SGP). De Rekenkamer heeft hierin kritiek op de wijze waarop de Europese Commissie dit deel van het SGP handhaaft. In een persbericht stelt de Europese Rekenkamer dat de flexibiliteitsbepalingen van de Europese Commissie te ruim zijn gehanteerd waardoor de structurele staatsschuld in een aantal EU-lidstaten te weinig is verminderd of zelfs is opgelopen.

Week 42

Besloten kennissessie over kapitaalmarkten met medewerkers van AFM

Op donderdag 18 oktober as. vindt een besloten kennissessie plaats over kapitaalmarkten met medewerkers van de AFM. Tijdens deze bijeenkomst wordt eerst ingegaan op kapitaalmarkten en de spelers die erop actief zijn. Daarna worden de Europese Kapitaalmarktenunie (Europese regelgeving) en de implicaties van de Brexit besproken.

Als onderdeel van Europese Commissievoorzitter Juncker’s investeringsplan voor Europa, werkt de Europese Commissie vanaf 2015 aan een kapitaalmarktenunie die verdere verdieping en integratie van de Europese kapitaalmarkten beoogt. In 2017 publiceerde de Commissie een tussentijdse evaluatie van haar actieplan en kwam daarbij met enkele nieuwe initiatieven zoals de voorstellen voor pan-Europese pensioenregelingen (PEPP) en een sterker toezichtskader. De Nederlandse regering heeft samen met zeven andere lidstaten opgeroepen tot het oppakken van vier prioritaire thema’s om ervoor te zorgen dat de Europese kapitaalmarktunie in 2019 zo ver mogelijk vordert.