Financiën

Week 36

Informatie-afspraken over EU-belastingvoorstel

De leden van de Commissie Financiën plaatsten net voor het zomerreces een behandelvoorbehoud op een belastingvoorstel van de Europese Commissie. Het gaat om de ontwerp-richtlijn over de 'uitwisseling van inlichtingen op belastinggebied over grensoverschrijdende constructies' (COM(2017) 335). 

Het parlementair behandelvoorbehoud is een instrument waarmee de Kamer door vroegtijdige bespreking van de Nederlandse inzet op nationaal niveau invloed kan uitoefenen op de Europese onderhandelingen. Het Algemeen Overleg met de staatssecretaris van Financiën dat op 5 september is ingepland, heeft tot doel om enerzijds een inhoudelijk debat met de verantwoordelijk bewindspersoon te voeren en anderzijds om tot specifieke informatie-afspraken te komen over het onderwerp.

Gevolgen ECB-beleid voor Nederlandse pensioenfondsen?

Op 21 juni verzocht het lid Omtzigt (CDA) per motie om een kabinetsreactie over de gevolgen van het Europese Centrale Bank (ECB)-beleid voor de dekkingsgraad van Nederlandse pensioenfondsen. De minister van Financiën stuurde op 26 juni de gevraagde brief naar de Tweede Kamer.

De leden van de commissie Financien hebben besloten hierover een Schriftelijk Overleg met de minister te voeren. De inbrengtermijn voor de fracties is vastgesteld op 7 september om 14.00 uur.

Week 37

Scenario's voor de EMU - experts geven hun visie

Welke kant moet het op met de Europese Monetaire Unie (EMU)? Een zevental experts uit binnen- en buitenland laat daarover binnenkort zijn of haar licht schijnen tijdens een rondetafelgesprek met de commissie Financiën. 

Zij reageren op de discussienota over de toekomst van de EMU die de Europese Commissie eind mei heeft gepubliceerd. De nota maakt onderdeel uit van een bredere discussie over de toekomst van de Europese Unie. Daarover heeft de Commissie in maart een Witboek gepubliceerd met vijf mogelijke scenario's.

De verwachting is dat de discussie over hervorming van de EMU in een stroomversnelling raakt na de Duitse verkiezingen van 24 september.

Kapitaalmarkten en pensioenproducten

Een schriftelijk overleg moet duidelijk maken waar Kamer en kabinet staan wat betreft de Europese Kapitaalmarktunie, één van de strategieën waarmee de Europese Commissie de economie in de EU wil versterken. De Commissie presenteerde in juni een mid-term review van haar actieplan. De commissie Financiën wil in discussie over de kabinetsreactie hierop.

Op de agenda van het overleg staat ook één van de voorstellen uit deze strategie, namelijk een verordening voor een Pan-Europees Persoonlijk Pensioenproduct (PEPP). Aanbieders van pensioenproducten kunnen hiermee desgewenst werknemers in staat stellen hun pensioen mee te nemen naar een andere lidstaat.

Scenario's voor de EMU - wat vinden de lidstaten?

De ministers van Financiën van de EU-lidstaten spreken met elkaar over de toekomst van de Economische en Monetaire Unie (EMU) op 15 september tijdens een informele Ecofin-raad in Tallinn.

Op de agenda staat dezelfde discussienota van de Europese Commissie waarover de commissie Financiën op 13 september een rondetafelgesprek heeft met experts.

De bijeenkomst van de ministers wordt, eveneens op 13 september, voorbesproken met de leden van commissie Financiën.

Week 39

Kamer en EP bijeen over vennootschapsbelasting

Paul Tang (Nederland, Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten) en Alain Lamassoure (Frankrijk, Europese Volkspartij), de rapporteurs van het Europees Parlement (hierna: EP) voor twee EU-voorstellen over vennootschapsbelasting, komen naar Den Haag om met hun collega's in de Tweede Kamer overleg te voeren.

Het gaat om voorstellen die in eerste instantie na besluitvorming door het EP en de lidstaten moeten leiden tot een gemeenschappelijke heffingsgrondslag voor vennootschapsbelasting. Bedrijven die actief zijn in meerdere EU-landen zouden dan meer duidelijkheid hebben welke activiteiten en inkomsten belast worden, en het ontwijken van belasting zou hiermee moeilijker moeten worden. In een later stadium zou het belastingsysteem zelf geharmoniseerd moeten worden. De lidstaten moeten het allemaal eens worden over het voorstel, waarover naar verwachting nog enige tijd zal worden onderhandeld. Daarbij heeft de Kamer voor elke Raad een bespreking met de regering over het standpunt op dit dossier.

De Tweede Kamer heeft eind 2016 een behandelvoorbehoud geplaatst bij dit voorstel, waardoor extra informatie wordt gestuurd, en heeft toen ook een negatief subsidiariteitsoordeel naar de Europese Commissie gestuurd. Dat kreeg echter onvoldoende steun van andere nationale parlementen in de Unie om een blokkerende coalitie te vormen, zodat de onderhandelingen wel van start zijn gegaan.

Hoe goed is nu het financieel beheer van de EU-begroting?

De Europese Rekenkamer (ERK) presenteert binnenkort haar jaarverslag over 2016. Alex Brenninkmeijer, het Nederlandse lid van de ERK, zal de Tweede Kamerleden een toelichting geven op de cijfers.

In het jaarverslag zal de Rekenkamer aangeven waar de grootste risico's bestaan dat EU-middelen verkeerd worden uitgegeven. Het bevat ook aanbevelingen ter verbetering van het financieel beheer van de EU. De ERK helpt het Europees Parlement en de Raad bij het houden van toezicht op de EU-uitgaven en bevordert dat er doeltreffend verantwoording wordt afgelegd aan de EU-burgers. Een groot deel van de EU-uitgaven bestaat overigens uit subsidies die in de praktijk worden verdeeld door nationale en regionale overheden van de EU-lidstaten.

Week 40

Plannen voor de BTW, Bankenunie en de Kapitaalunie

De Europese Commissie heeft grote plannen op het gebied van Financiën, zo bleek op 13 september uit de Staat van de Europese Unie-speech van Jean-Claude Juncker. Op de agenda voor 2018 staan onder meer voorstellen over BTW, belastingheffing in de digitale economie, hervorming van de EMU, en het voltooien van de Bankenunie.

Ook dit najaar zijn al enkele voorstellen te verwachten op het gebied van BTW, Bankenunie en de Kapitaalunie, die nog voortvloeien uit het werkprogramma voor 2017 van de Europese Commissie. Op dit moment wordt verder onder meer onderhandeld over Europese voorstellen op het gebied van omzetbelasting. De Europees Parlement-rapporteurs over deze voorstellen, Paul Tang (S&D, Nederland) en Alain Lamassoure (EVP, Frankrijk) waren woensdag 27 september op bezoek bij de Tweede Kamer om hierover te overleggen.

De ministers van Financiën bespreken op 10 oktober de stand van de onderhandelingen over financiële diensten en BTW. Ook de Commissieplannen voor belastingheffing in de digitale economie staan op de agenda.

Week 44

Vereenvoudiging EU-btw stelsel en financieel toezicht op agenda Ecofin Raad

Op 1 november spreken de leden van de commissie Financiën met de minister en staatssecretaris over de aanstaande vergadering van de Eurogroep-Ecofin Raad.

Op de agenda staan onder andere EU-wetsvoorstellen voor de modernisering en vereenvoudiging van het btw-stelsel voor grensoverschrijdende e-commerce en een bespreking van voorstellen over het Europees systeem voor financieel toezicht.

Kamerleden spreken met Europese Commissie over EMU en EU-begroting

Mevrouw Nadia Calvino, directeur-Generaal voor Begrotingszaken van de Europese Commissie, spreekt op 31 oktober met leden van de vaste commissie Financiën.

Gespreksonderwerpen zijn onder meer de lopende EU-begroting en het Europees financieel reglement, alsook de plannen voor de toekomst van de Economische en Monetaire Unie (EMU) en de onderhandelingen voor de Europese meerjarenbegroting (MFK) 2021-2027.

Week 45

Voors en tegens van keuzes voor de euro

Op 8 november presenteert de Raad van State een zogenaamde 'voorlichting' aan de Kamer over de verschillende keuzes die er bestaan voor de toekomst van de euro. Het wordt naar het zich laat aanzien een uitgebreid rapport, waarin de Raad van State meerdere opties verkent en voorziet van zo objectief mogelijke voors en tegens redenerend vanuit het Nederlandse belang.

De voorlichting is er gekomen op verzoek van de Kamer. Aanleiding is een aangenomen motie van het lid Omtzigt om voorlichting te vragen over mogelijkheden om begrotingsafspraken beter te handhaven en de voor- en nadelen van verschillende politieke en institutionele opties voor de toekomst van de euro in kaart te brengen.

Week 48

Voltooiing Bankenunie op agenda Ecofin Raad

Op woensdag 29 november vindt in de commissie Financiën van de Tweede Kamer de voorbespreking plaats van de Eurogroep-Ecofin Raad op 4 en 5 december. 

De woordvoerders van de commissie Financien en de minister zullen onder meer spreken over nieuwe voorstellen van de Europese Commissie voor de Bankenunie.

Ook staat de start van het Europees Semester 2018 op de agenda. Dit is het Europese systeem voor coordinatie van de economieën en begrotingen van de EU-lidstaten.

Week 3

Commissie Financien bespreekt toekomst EMU en Europees btw-stelsel

Op 18 januari vindt het eerste algemeen overleg van 2018 plaats tussen de woordvoerders van de fracties en de minister van Financiën ter voorbereiding op de Eurogroep/Ecofin Raad. Deze Raad zal plaatsvinden op 22 en 23 januari.

Tijdens de bijeenkomst van de Eurogroep wordt besloten over de eventuele uitkering van een derde leningdeel aan Griekenland. Ook zal de aanstelling van Hans Vijlbrief als voorzitter van de Eurogroup Working Group worden bekrachtigd.

Voor de Ecofin Raad staan onder meer de verdieping van de Economische en Monetaire Unie (EMU) en het derde btw-pakket geagendeerd. De hervorming van btw-tarieven en de vereenvoudiging van btw-regels voor het MKB zijn door de Tweede Kamer als prioritaire EU-voorstellen aangemerkt.

Daarnaast neemt de Raad naar verwachting conclusies aan over onderdelen van het Europees Semester, namelijk de jaarlijkse groeianalyse en het waarschuwingsmechanismeverslag. Het Europees Semester is de jaarlijkse cyclus van coördinatie op economisch en budgettair terrein tussen de EU lidstaten. Ook verleent de Raad goedkeuring aan de aanbevelingen voor de eurozone.

Week 4

Ambtelijke briefing over herziening Europees toezicht

Op woensdag 24 januari spreken leden van de commissie Financiën met twee ambtenaren van de Europese Commissie over de herziening van het Europees Systeem voor Financieel Toezicht. Deze herziening geeft onder andere meer bevoegdheden aan de Europese toezichthouders op de financiële sector. De bijeenkomst is besloten.

Overleg met de staatssecretaris over Europees btw-systeem

De leden van de commissie Financiën spreken op donderdag 25 januari met de staatssecretaris van Financiën over een aantal btw-onderwerpen.

Naast de motie van het lid Omtzigt over het opleggen van btw voor beleggen bij pensioenfondsen en beheersdiensten staat een prioritair EU-dossier op de agenda. Het betreft de mededeling, richtlijn en verordening inzake een definitief btw-systeem op EU-niveau.

Schriftelijk overleg over btw

De leden van de commissie Financiën voeren een schriftelijk overleg over het BNC- fiche naar aanleiding van het prioritaire EU-wetsvoorstel ‘administratieve samenwerking op het gebied van de btw’.

Het voorstel richt zich op intensievere samenwerking tussen onder meer belastingdiensten in de EU-lidstaten om grensoverschrijdende belastingfraude tegen te gaan. De inbrengtermijn is vastgesteld op 25 januari.

Week 5

Kamer maakt informatieafspraken over EMU-voorstellen

De commissie Financiën spreekt op 31 januari met de minister van Financiën over twee recent verschenen voorstellen uit het EU-pakket voor de voltooiing van de ‘Economische en Monetaire Unie’ (EMU).

De Kamer heeft een behandelvoorbehoud geplaatst op de voorstellen voor de instelling van een Europees Monetair Fonds en de begrotingsverantwoordelijkheid van de lidstaten. Dit wil zeggen dat de regering geen onomkeerbare stappen mag zetten in de Brusselse onderhandelingen totdat de Kamer en het kabinet afspraken hebben gemaakt over de wijze waarop de Kamer tijdens de Europese onderhandelingen wordt geïnformeerd.

Week 16

Informeel overleg over digitale belasting

De ministers van Financiën treffen elkaar binnenkort in Sofia. Veel lidstaten en de Europese Commissie hopen nog voor de Europese verkiezingen van 2019 een aantal heikele financiële dossiers te hebben afgerond, zoals de hervorming van de euro, het btw-stelsel, en het systeem voor de heffing van vennootschapsbelasting. Een deel daarvan zal ook bij dit overleg aan de orde komen. Het betreft een informele Raad, wat betekent dat het vooral een wat bredere discussie is waarbij geen besluiten vallen. 

De ministers zullen onder meer spreken over het vergemakkelijken van grensoverschrijdende investeringen in infrastructuur en bedrijven, de aanpak van belastingfraude en een effectievere belastinginning. Veel aandacht zal ook uitgaan naar het belasten van digitale platforms die op dit moment vrijwel geen belasting betalen, zoals Google, Facebook en Amazon. Hierover heeft de Europese Commissie recent voorstellen gepresenteerd die de steun hebben van een groot deel van de lidstaten.

Het overleg in Sofia zal met de Kamer worden voorbesproken op woensdag 18 april.

De Nederlandse begroting in Europees perspectief

Uiterlijk op 30 april moet Nederland, net als de andere EU-lidstaten, zijn rond 13 april verwachte Stabiliteitsprogramma (over de overheidsfinanciën) en Nationaal Hervormingsprogramma (over de uitvoering van het economisch beleid) inleveren bij de Europese Commissie. Deze programma's maken deel uit van de jaarlijkse cyclus van het Europees Semester, waarmee de lidstaten hun beleid op deze terreinen onderling afstemmen. Recent heeft het kabinet al aan de Kamer en aan Brussel gerapporteerd dat de overheidsschuld en het begrotingstekort ruim voldoen aan de EMU-normen.

De Raad van State schrijft als onafhankelijke begrotingsautoriteit een advies over het Stabiliteitsprogramma. Ook die rol vloeit voort uit het Europees Semester. De Raad zal de commissie Financiën in een besloten, dus niet publieke, technische briefing een toelichting komen geven.

Week 20

Bankenpakket opnieuw op de agenda van de Raad

Op woensdag 16 mei vindt het algemeen overleg Eurogroep/Raad Ecofin met de minister van Financiën plaats. Als het aan het Bulgaarse EU-voorzitterschap ligt nemen de ministers van Financiën binnenkort een Raadsstandpunt aan over een aantal voorstellen uit het Bankenpakket. Daarbij gaat het onder meer over de kapitaalvereisten voor banken en een gemeenschappelijk afwikkelingsmechanisme voor banken die in problemen zijn. De vraag is wel of dit gaat lukken. Bij de vorige Ecofinraad werd hierover geen overeenstemming bereid en klonk kritiek dat het voorzitterschap wat te hard van stapel liep. Sindsdien lijken in de onderhandelingen in ambtelijke Raadswerkgroepen geen nieuwe stappen gezet te zijn.

Week 21

Briefing over de begrotingsaspecten van de EMU

Op verzoek van de commissie Financiën is een wetenschappelijke factsheet opgesteld over de constitutionele aspecten van een reeks voorstellen die circuleert over de hervorming van de EMU. De opsteller van het factsheet komt een toelichting geven.

Week 22

Hoe zorgen we dat Facebook ook belasting betaalt?

Dat digitale dienstverleners en platforms die mondiaal actief zijn, zoals Facebook, Amazon, AirBnB en Google, over hun winsten eigenlijk nauwelijks belasting afdragen is genoegzaam bekend. Discussie is er wel over de vraag hoe dat moet worden opgelost. Nederland vindt dat hierover afspraken moeten worden gemaakt in OESO-verband, maar de onderhandelingen daarover verlopen uiterst moeizaam. De Europese Commissie heeft in maart een tweetal voorstellen gedaan om het dan maar op Europees niveau aan te pakken.

In de Tweede Kamer wordt verdeeld gereageerd op de voorstellen. De meeste fracties onderkennen wel het probleem dat op deze diensten bijna geen belasting wordt geheven, maar een meerderheid is ook van mening dat de Europese Commissie in deze voorstellen te veel bevoegdheden naar zich toetrekt die niet op Europees niveau thuishoren. Belastingheffing is  in de eerste plaats een nationale aangelegenheid. Een Kamermeerderheid steunde dan ook het negatieve subsidiariteitsoordeel bij de stemming op 16 mei. Voorts heeft de commissie Financiën twee rapporteurs aangewezen, de leden Sneller (D66) en Alkaya (SP), om de voorstellen nader te onderzoeken en de onderhandelingen goed te kunnen volgen.

De commissie Financiën heeft ambtenaren van de Europese Commissie uitgenodigd om een (besloten) briefing te komen geven. Op 7 juni volgt dan een overleg met de minister over onder meer deze fiscale Europese voorstellen.

Laatste loodjes Europese Bankenunie

De "Europese Bankenunie" is het antwoord van Europese beleidsmakers op de financiële crisis van 2008, toen een groot aantal banken door de belastingbetaler overeind gehouden moesten worden om te voorkomen dat het financiële systeem instortte. Over een reeks van jaren gaat het om een groot aantal voorstellen die het toezicht op vooral grote, multinationaal opererende banken moeten versterken, hun kapitaalbuffers verhogen, en de risico's verminderen.

Over een klein aantal, vaak wat meer controversiële voorstellen is nog geen besluit genomen. Daarbij gaat het onder meer over het creëren van een Europese depositotogarantieverzekering (EDIS), en een fiscale "backstop" om in het uiterste geval tekorten van het gemeenschappelijk resolutiefonds SRF (voor het afwikkelen van omgevallen banken) te kunnen aanvullen. Nederland staat niet helemaal afwijzend tegen deze ideeën, maar hamert er op dat dan eerst de niet-presterende leningen (NPLs) waarvan banken in sommige EU-lidstaten er nog veel van op de balans hebben staan, flink moeten worden teruggebracht. De commissie Financiën overlegt binnenkort met de minister van Financiën over de voortgang van de Europese onderhandelingen.