Justitie & Veiligheid

Week 40

EU-ministers bespreken nieuwe migratieakkoorden

De migratiewoordvoerders leveren op dinsdag 1 oktober hun schriftelijke inbreng over de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken (JBZ-Raad) van 7 en 8 oktober 2019. Tijdens die Raad zullen de lidstaten spreken over een mogelijk akkoord over de opvang van door NGO-schepen geredde migranten. Dit akkoord is geschreven door Frankrijk, Duitsland, Italië en Malta en voorziet in een vaste verdeelsleutel voor lidstaten die meedoen. Deelname is voor lidstaten op vrijwillige basis. Het is nog onduidelijk of en hoeveel andere lidstaten zich zullen aansluiten bij dit akkoord. Verder zal tijdens de Raad opnieuw worden gesproken over de prioriteiten in de hervorming van het Europees migratiebeleid.

Op 3 oktober volgt het algemeen overleg over de algemene justitieonderwerpen tijdens de JBZ-Raad. Tijdens de Raad zullen ministers onder meer debatteren over de implementatie van het interoperabiliteitskader, over contra-terrorisme en rechts extremisme en over hybride bedreigingen en interne veiligheid. Ook zal worden ingegaan op onderhandelingen over het verstrekken van elektronisch bewijs aan landen buiten de Europese Unie en op de toetreding van de Europese Unie als internationale organisatie tot het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Verder zal aandacht besteed worden aan de stand van zaken betreffende de oprichting van het Europees Openbaar Ministerie.

Week 48

Lidstaten bespreken nieuwe Europese grens- en kustwacht en migratiebeleid

De vaste commissie voor Justitie en Veiligheid bespreekt de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken (JBZ) voor op donderdag 28 november 2019. In december 2019 treden nieuwe regels over het Europees grensmanagement in werking. Het agentschap Frontex krijgt een versterkte rol en lidstaten moeten hun capaciteitsplanning op het gebied van grensbeheer en terugkeerbeleid voorleggen aan de Europese Commissie. Tijdens de decembervergadering bespreken de Europese migratieministers de betekenis van de nieuwe regels voor hun onderlinge samenwerking.

De Raad zal ook spreken over nieuwe mogelijkheden om het visumbeleid in te zetten als hefboom om samenwerking op het gebied van terugkeer te bevorderen. De nieuwe visumcode, die in februari 2020 in werking treedt, maakt het mogelijk om sancties in te stellen tegen herkomstlanden die weinig staatsburgers terugnemen vanuit EU-landen. De lidstaten zullen overleggen hoe zij gebruik willen gaan maken van dit pressiemiddel en welke andere vormen van sancties kunnen worden ingezet.

Tijdens de JBZ-Raad zal ook weer een algemene discussie worden gevoerd over de toekomst van het asiel- en migratiebeleid van Europa. De uitkomsten hiervan zullen door de nieuwe Europese Commissie gebruikt worden voor het opstellen van een migratiepact, te verschijnen in 2020.

De Raad JBZ spreekt voor wat betreft de justitieonderwerpen onder meer over de digitalisering van justitiële samenwerking. Ook het onderwerp milieucriminaliteit staat op de agenda. Verder zullen ministers conclusies aannemen over slachtofferrechten, alternatieven voor detentie en over civielrechtelijke samenwerking op EU-niveau de komende vijf jaar.

Week 3

Conferentie Onze rechtsstaat in de 21e eeuw

De vaste commissie voor Justitie en Veiligheid organiseert op donderdagmiddag 16 januari 2020 van 14.00 tot 18.00 uur de conferentie ‘Onze rechtsstaat in de 21e eeuw’ in de Oude Zaal van het gebouw van de Tweede Kamer. Sprekers vanuit onder andere de rechtspraak, advocatuur en wetenschap laten hun licht schijnen op dit thema en gaan hierover met elkaar, met de zaal en met Kamerleden in gesprek. Voordrachten zijn afkomstig van Herman Tjeenk Willink (minister van Staat), Evert van der Molen (Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak), Johan Rijlaarsdam (Nederlandse Orde van Advocaten) en Ruth de Bock (Universiteit van Amsterdam en advocaat-generaal bij de Hoge Raad). Ferry Mingelen zal als dagvoorzitter het programma in goede banen leiden. De conferentie is live te volgen via de website van de Tweede Kamer.

Week 4

Informele bijeenkomst migratieministers in Zagreb

Op woensdag 22 januari voert de commissie voor Justitie en Veiligheid een algemeen overleg met de bewindspersonen van het gelijknamige ministerie. Met de Europese Commissie nog in de opstartfase, gebruikt het Kroatisch voorzitterschap de eerste informele JBZ-Raad van dit jaar om vooruit te blikken op het migratiebeleid in de periode 2020-2024. Medio maart zal de JBZ-Raad richtsnoeren aannemen die later die maand bekrachtigd zullen worden door de Europese regeringsleiders. Met deze richtsnoeren sturen de lidstaten op de plannen die de Europese Commissie schrijft. Op het terrein van asiel en migratie zullen de ambities vooral worden geconcretiseerd in het ergens komend half jaar verwachte migratiepact. In Zagreb zal de discussie vooral over dat pact gaan. Verder vraagt Kroatië aandacht voor de goede uitvoering van twee grote projecten die op stapel staan: de uitbreiding van Frontex naar 10.000 manschappen en de invoering van interoperabele databanken.

Week 11

Voorbespreking van de JBZ-Raad over migratieontwikkelingen

De commissie voor Justitie en Veiligheid vergadert aankomende woensdag met staatssecretaris Broekers-Knol over de ontwikkelingen aan de Grieks-Turkse grens. De commissie doet dit ter voorbereiding van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken van vrijdag 13 maart, waar naar verwachting ook over dit onderwerp zal worden gesproken. Vorige week dinsdag was er ook een commissiedebat met de staatssecretaris om te spreken over de Nederlandse inzet bij een extra migratietop die vorige week woensdag bijeen was geroepen, nadat Turkije grote groepen migranten had doorgelaten richting Griekenland. De Kamer wilde toen weten hoe de EU omgaat met de acties van de Turkse president Erdogan en wat voor oplossing wordt gezocht voor de ruim 10.000 migranten aan de grens.

Tijdens de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken zullen de ministers zich ook buigen over de Strategische Richtsnoeren voor de wetgevende en operationele programmering in de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht. Deze vijfjarige JBZ-richtsnoeren zijn bedoeld om richting te geven aan huidige en komende initiatieven van de Europese Commissie. Hoewel niet formeel op de agenda, is de verwachting dat de ministers ook zullen ingaan op het Commissie Werkprogramma 2020. Wetgevende voorstellen hierin betreffen onder meer de herziening van het mandaat voor het EU-agentschap voor politiesamenwerking Europol en de herziening van de richtlijn bescherming kritieke infrastructuur. Voor het overleg staan verder de onderwerpen nieuwe toetsingscyclus, wederzijdse erkenning en uitlevering EU-burgers aan derde landen op de agenda.