Justitie & Veiligheid

Week 16

Inbreng PIF-richtlijn

Deze week kunnen woordvoerders van de vaste commissie voor Justitie en Veiligheid inbreng leveren voor het verslag betreffende het wetsvoorstel dat strekt tot implementatie van richtlijn (EU) 2017/1371 (‘PIF-richtlijn’).

De richtlijn ziet op maatregelen voor de strafrechtelijke bestrijding van fraude waardoor de financiële belangen van de Europese Unie worden geschaad en bouwt voort op het PIF-verdrag uit 1995 en de daarbij behorende protocollen.

Week 23

JBZ-Raad Luxemburg op 6 en 7 juni 2019

De Raad Justitie en Binnenlandse Zaken kent een relatief volle agenda. Ministers zullen onder meer spreken over mandaten voor de Europese Commissie om met de Verenigde Staten en in het kader Raad van Europa namens de EU te onderhandelen over  grensoverschrijdende toegang tot elektronisch bewijsmateriaal (“e-evidence”).

Verder staan beleidsdebatten geagendeerd over toekomstig Europees beleid op het vlak van rechtshandhaving, over wederzijdse erkenning en over de toekomst van het materieel strafrecht. Ook liggen Raadsconclusies over het onderwerp dataretentie voor. Andere onderwerpen voor het algemeen overleg met de minister zijn Kamerbrieven over de mogelijkheid van invoering van een peerreviewmechanisme rechtsstatelijkheid en over een terugblik op resultaten in 2018 op JBZ-terrein binnen de EU.

Hoe verder met Europees migratiebeleid?

Met een nieuw Europees Parlement en Europese Commissie in het verschiet, denken de lidstaten na over de strategische richting van de EU in de komende vijf jaar. Tijdens de aankomende Raad Justitie en Binnenlandse Zaken zullen migratieministers met elkaar spreken over de lange-termijn doelstellingen van het Europees migratiebeleid. Voorafgaand aan deze top voert de vaste commissie voor Justitie en Veiligheid schriftelijk overleg met minister Grapperhaus. Het kabinet heeft in mei 2019 een paper gepubliceerd en aan de Kamer gezonden met daarin de hoofdlijnen van de Nederlandse inzet op EU-migratieterrein. Het kabinet legt de nadruk op grensbeheer, lastenverdeling, opvang in de regio, bestrijding van grondoorzaken en terugkeerbeleid.

Week 28

Schriftelijk Overleg Informele JBZ-Raad

Tijdens de informele Raad in Helsinki zullen de ministers zich dit keer kunnen uitspreken over brede onderwerpen als de toekomst van het EU-migratiebeleid en de toekomst van het interne veiligheidsbeleid. Voor wat betreft het eerstgenoemde onderwerp zal het debat zich naar verwachting concentreren op de ontscheping van geredde migranten, de onderhandelingen over het gemeenschappelijk Europees asielstelsel (GEAS), grensbewaking en terugkeer. Voor wat betreft de justitieonderwerpen zal tijdens de Raad onder meer gesproken worden over hybride bedreigingen, waarmee doorgaans gedoeld wordt op combinaties van conventionele en niet-conventionele methodes (diplomatiek, militair, economisch, technologisch) die staten of niet-overheidsactoren gecoördineerd kunnen inzetten om andere staten onder druk te zetten zonder dat formeel sprake is van een staat van oorlog. Ook staat het onderwerp rechtsstatelijkheid op de agenda.

Week 40

EU-ministers bespreken nieuwe migratieakkoorden

De migratiewoordvoerders leveren op dinsdag 1 oktober hun schriftelijke inbreng over de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken (JBZ-Raad) van 7 en 8 oktober 2019. Tijdens die Raad zullen de lidstaten spreken over een mogelijk akkoord over de opvang van door NGO-schepen geredde migranten. Dit akkoord is geschreven door Frankrijk, Duitsland, Italië en Malta en voorziet in een vaste verdeelsleutel voor lidstaten die meedoen. Deelname is voor lidstaten op vrijwillige basis. Het is nog onduidelijk of en hoeveel andere lidstaten zich zullen aansluiten bij dit akkoord. Verder zal tijdens de Raad opnieuw worden gesproken over de prioriteiten in de hervorming van het Europees migratiebeleid.

Op 3 oktober volgt het algemeen overleg over de algemene justitieonderwerpen tijdens de JBZ-Raad. Tijdens de Raad zullen ministers onder meer debatteren over de implementatie van het interoperabiliteitskader, over contra-terrorisme en rechts extremisme en over hybride bedreigingen en interne veiligheid. Ook zal worden ingegaan op onderhandelingen over het verstrekken van elektronisch bewijs aan landen buiten de Europese Unie en op de toetreding van de Europese Unie als internationale organisatie tot het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Verder zal aandacht besteed worden aan de stand van zaken betreffende de oprichting van het Europees Openbaar Ministerie.

Week 48

Lidstaten bespreken nieuwe Europese grens- en kustwacht en migratiebeleid

De vaste commissie voor Justitie en Veiligheid bespreekt de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken (JBZ) voor op donderdag 28 november 2019. In december 2019 treden nieuwe regels over het Europees grensmanagement in werking. Het agentschap Frontex krijgt een versterkte rol en lidstaten moeten hun capaciteitsplanning op het gebied van grensbeheer en terugkeerbeleid voorleggen aan de Europese Commissie. Tijdens de decembervergadering bespreken de Europese migratieministers de betekenis van de nieuwe regels voor hun onderlinge samenwerking.

De Raad zal ook spreken over nieuwe mogelijkheden om het visumbeleid in te zetten als hefboom om samenwerking op het gebied van terugkeer te bevorderen. De nieuwe visumcode, die in februari 2020 in werking treedt, maakt het mogelijk om sancties in te stellen tegen herkomstlanden die weinig staatsburgers terugnemen vanuit EU-landen. De lidstaten zullen overleggen hoe zij gebruik willen gaan maken van dit pressiemiddel en welke andere vormen van sancties kunnen worden ingezet.

Tijdens de JBZ-Raad zal ook weer een algemene discussie worden gevoerd over de toekomst van het asiel- en migratiebeleid van Europa. De uitkomsten hiervan zullen door de nieuwe Europese Commissie gebruikt worden voor het opstellen van een migratiepact, te verschijnen in 2020.

De Raad JBZ spreekt voor wat betreft de justitieonderwerpen onder meer over de digitalisering van justitiële samenwerking. Ook het onderwerp milieucriminaliteit staat op de agenda. Verder zullen ministers conclusies aannemen over slachtofferrechten, alternatieven voor detentie en over civielrechtelijke samenwerking op EU-niveau de komende vijf jaar.

Week 3

Conferentie Onze rechtsstaat in de 21e eeuw

De vaste commissie voor Justitie en Veiligheid organiseert op donderdagmiddag 16 januari 2020 van 14.00 tot 18.00 uur de conferentie ‘Onze rechtsstaat in de 21e eeuw’ in de Oude Zaal van het gebouw van de Tweede Kamer. Sprekers vanuit onder andere de rechtspraak, advocatuur en wetenschap laten hun licht schijnen op dit thema en gaan hierover met elkaar, met de zaal en met Kamerleden in gesprek. Voordrachten zijn afkomstig van Herman Tjeenk Willink (minister van Staat), Evert van der Molen (Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak), Johan Rijlaarsdam (Nederlandse Orde van Advocaten) en Ruth de Bock (Universiteit van Amsterdam en advocaat-generaal bij de Hoge Raad). Ferry Mingelen zal als dagvoorzitter het programma in goede banen leiden. De conferentie is live te volgen via de website van de Tweede Kamer.

Week 4

Informele bijeenkomst migratieministers in Zagreb

Op woensdag 22 januari voert de commissie voor Justitie en Veiligheid een algemeen overleg met de bewindspersonen van het gelijknamige ministerie. Met de Europese Commissie nog in de opstartfase, gebruikt het Kroatisch voorzitterschap de eerste informele JBZ-Raad van dit jaar om vooruit te blikken op het migratiebeleid in de periode 2020-2024. Medio maart zal de JBZ-Raad richtsnoeren aannemen die later die maand bekrachtigd zullen worden door de Europese regeringsleiders. Met deze richtsnoeren sturen de lidstaten op de plannen die de Europese Commissie schrijft. Op het terrein van asiel en migratie zullen de ambities vooral worden geconcretiseerd in het ergens komend half jaar verwachte migratiepact. In Zagreb zal de discussie vooral over dat pact gaan. Verder vraagt Kroatië aandacht voor de goede uitvoering van twee grote projecten die op stapel staan: de uitbreiding van Frontex naar 10.000 manschappen en de invoering van interoperabele databanken.